Kunst-dam nieuwe blikvanger: Zoete Sfeer

Coördinator van de Kunst-dam Oud-Heverlee Kaat Van Wonterghem, interviewde laureaat Luk Wets die normaal voorbije 15 augustus zijn werk mocht inhuldigen. Hiermee willen we jullie alvast de achtergrond van het werk meegeven dat binnenkort wél fysiek zal te zien zijn tussen molenvijver en huisvijver.

Hoe kwam je tot dit concept voor het Kunst-dam project en op welke manier weerspiegelt je kunstwerk Zoete Sfeer het typische karakter van het Zoet Water?

Kunst integreren in de natuur boeit me enorm. In mijn werk draait het veelal om 'kijken' en de wijze waarop wij de wereld rondom ons waarnemen en ervaren. Vewondering en ontroering, geraakt worden door schoonheid staan hierbij centraal voor mij. Ik was op zoek naar een uitdagend middel om - zoals het reglement bepaalt - de natuur, de vijvers, het groen, op een originele wijze in beeld te brengen en zo de uitstraling van de site te accentueren. Eerder werkte ik al met lenzen en projecties om alzo de blik van de toeschouwer te verruimen. Vandaar de gedachte die ging naar een glazen bol. Bijzonder aan zo'n bol is dat hij vanuit alle richtingen dezelfde brandpuntsafstand heeft en dus de gehele Zoet Water omgeving in 360° omgekeerd, letterlijk weerspiegelt. 'Zoete sfeer' verwijst enerzijds naar een bekoorlijk, bevallige en zoete uitstraling en anderzijds naar de gezelligheid langs het oevergroen. Beide elementen maken deze site zo bijzonder.

Het gebruik van glas is wel een fijn alternatief tussen de andere reeds aanwezige kunstwerken. Kan je iets meer vertellen over het unieke materiaal dat gebruikt werd voor Zoete Sfeer?

Wat ik voor ogen had was een inox zuil met daarboven dus een massieve bol van ca. 30 cm diameter, en die van zulk een kwaliteit zou zijn qua helderheid, zuiverheid en transparantie opdat het aspect van reflectie zou slagen. In twee landen op deze globe kon ik terecht voor het glas dat ik wou, binnen budget: Tsjechië en China. Ik ben uiteindelijk voor het laatste gegaan. Niet alleen door de reputatie van dit type glas, met name borosilicaat glas, maar mede door de technische aspecten ervan, is het een uniek materiaal. Dit glas is nl. aangewend voor de lenzen in de ruimtetelescoop Hubble, precies omwille van die zuiverheid en die helderheid. Extra voordeel is de betere thermische uitzettingscoëfficiënt, beter dan het kalksodaglas uit Tsjechië, een belangrijk facet omdat de bol op de Kunst-dam blootgesteld staat aan alle weersinvloeden en onderhevig is aan temperatuurschommelingen.

Bijkomend vind ik glas ook een bijzonder materiaal omwille van twee andere redenen. Ten eerste verbindt het ons met ons kunsthistorisch verleden. In de middeleeuwen waren de glazeniers en de kunstschilders verzameld in dezelfde Sint Lucasgilde. Het vervaardigen van glas en glazen voorwerpen werd aanzien als een kunstambacht. Zonder gebruik hiervan had Van Eyck nooit die adembenemende lichtreflecties in zijn werk weten te integreren. Ten tweede hing er in die tijd ook een waas van mystiek rond de glazen bol door de geheimzinnigheid van de waarzeggerij. Wanneer we bedenken wat glas en bij uitbreiding optische instrumenten in staat zijn te doen, dan is het eigenlijk niet zo ver gezocht daarin verder te kunnen kijken dan wat met het blote oog mogelijk is. Door het glas op de juiste manier te slijpen wordt wat onzichtbaar is, zichtbaar.

Zoete Sfeer is een kunstwerk in een stijlvolle en sobere presentatie. Je kiest resoluut voor eenvoud ... Waarom?

Ik wil het 'beeld' dat deze bol van de omgeving creëert alle aandacht geven. De eenvoud zit ook in het concept. Ik maak de hele omgeving tastbaar en grijp daarbij niet in. Bijkomend wil ik soberheid en eenvoud hun elementaire kracht teruggeven. De puurheid zit eveneens in het esthetische uiterlijk van de glasbol op de inox zuil en de zuivere en heldere expressie die beide materialen aanreiken.

Je voorliefde gaat naar integratie van kunst in de open natuur en in het landschap. Hoe sta je in het algemeen tegenover kunst in de publieke ruimte?

Zoals ik al zei, hou ik van integratie van kunst in de natuur. Dat blijkt ook uit mijn oeuvre. Anders dan bij de schilderkunst, waar het de schilder is die het gezichtspunt van de toeschouwer controleert, bepaalt de toeschouwer bij het beeldhouwwerk zelf zijn gezichtspunt. Het meest kenmerkende aan sculptuur - en eens temeer in publieke ruimtes waar het voor iedereen toegankelijk is, is met name de ruimtelijkheid. Het is net datgene wat als specifieke troef kan worden uitgespeeld in deze kunsttak. Ik heb in elk geval met Zoete Sfeer dit heel letterlijk trachten toe te passen. In mijn werk zit de hele omgeving ingesloten en samengebald in één massieve glazen bol. Niets ontgaat dit glazen oog, niets kan eraan ontsnappen.

Welke ervaring en reactie wil je oproepen of uitlokken bij de voorbijgangers? Zoete Sfeer is een conceptueel werk waar ik de passant graag wil bij betrekken. Het gaat hier niet zozeer om het beeld zelf of wat het voorstelt, maar wel waartoe het in staat is iets te doen met de toeschouwer. Een interactief werk dat een aanleiding geeft om anders te kijken en de omgeving op een andere manier te ervaren.

Zo zal de spiegeling in de bol nooit een statisch beeld geven en is er een constante, dynamische interactie met die toeschouwer. Zoete Sfeer zal ook in de loop van het jaar, door de wisseling van de seizoenen, steeds wijzigen. In de zomer verschijnt vooral het groen op de dam in beeld en in de winter, wanneer de doorkijk open is, zal de wijde omgeving te zien zijn. Het werk creëert een eigen universum, verrassend en mysterieus tegelijk.

Zoete Sfeer is een creatie op maat van het Zoet Water. Je kent de site vanuit de jaren dat hier op de Molenvijver ‘Kunst op het water’ plaats vond waar je zelf een paar keer hebt deelgenomen. In welk opzicht is Kunst-dam nu anders of gelijkend? Door mijn deelname aan 'Kunst op het Water' in 1997 en 2000 heb ik een band met het Zoet Water. Ik houd aan deze tentoonstellingen goede herinneringen over, alhoewel het installeren met een bootje op het water niet altijd eenvoudig was zonder je oriëntatie kwijt te raken of in het water te belanden. Wanneer met 'Kunst op het Water' vooral de Molenvijver een hoofdrol speelde, verruimt de Kunst-dam de aandacht nu naar de gehele site. Misschien waren die eerdere Zoet Water ervaringen wel het begin van mijn liefde voor water, aangezien ik intussen al een aantal werken permanent op een vijver of in de buurt van water heb staan zoals in Haacht, Kortenaken en Overijse. Ik ben blij laureaat te zijn van deze wedstrijd en terug een werk aan het Zoet Water kan plaatsen - ditmaal permanent!

KVW - 17092020